Mikroplastik Araştırma Grubu
Bir Sayfa Seçin

Daha Vahşi ama Daha Temiz: Plastiği Azalt Yaşamı Savun

Uluslararası Genç Liderler ve Girişimciler (JCI) Derneği ile Let’s Do It Kuruluşu’nun paydaşlık yaptığı WORLD CLEANUP DAY (Dünya Temizlik Günü) bu yıl 15 Eylül’de tüm Dünya’da gerçekleştirilecek.

Let’s Do It! (Haydi Yapalım!) fikri ilk olarak 2008 yılında küçük bir Baltık ülkesi olan Estonya’da filizlendi. 3 Mart tarihinde 50.000 kişi bir araya gelerek, ülkenin her yerindeki 10.000 ton çöpü 5 saat içinde temizledi. Eylemin görüntüleri bir anda yayıldı ve sonrasında da tek günde temizlik modeli 15 ülkedeki gönüllüler tarafından tekrarlandı.

2017 itibari ile de 112 ülkede yaklaşık 16 milyon gönüllüye sahip olan bu çevre temizliği hareketi her ülkede tekrarlanıyor.

Bu yıl Adana’da da düzenlenecek bu etkinliğin yürütücülüğü grubumuz üyelerinden Dr. Sedat GÜĞNDOĞDU tarafından gerçekleştirecektir. JCI’ın organize ettiği bu küresel temizlik hareketine Adana’dan katkı sağlanması hedeflenmektedir. Bu özel gün kapsamında daha yaşanılabilir bir çevre elde etmek, tüm canlı ekosistemini güçlendirmek ve doğaya saygıyı herkese hatırlatmak için 15.09.2018 tarihinde Adana İli Karataş İlçesi’ne bağlı Akyatan Lagünü kıyısında bir temizlik etkinliği düzenlenecektir.

Adana’nın Karataş ilçesi sınırlarında yer alan Akyatan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası, 15.304 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Akyatan yaban hayatı geliştirme sahası birbiriyle ilişkili 3 farklı ekosistemi içermektedir. Bunlar Akyatan Gölü, Akyatan Ormanı (2.018 ha) ve uzunluğu 22 km’yi bulan Türkiye’nin en büyük kumullarıdır. Bu kumullar, dünya çapında nesli tehlike altında olan yeşil deniz kaplumbağasının (C. mydas) Akdeniz’deki en önemli yuvalama kumsallarındandır.

Akyatan’a en yakın yerleşim olan Kapıköyü, Adana’ya 49 km ve en yakın köy olan İnnaplıhöyük Köyü’ne 4 km uzaklıktadır. Alanda yer alan geniş kumul ekosistemi, sazlıklar, açık su yüzeyleri, tatlı ve tuzlu bataklıklar, gölcükler ve kumsallar gibi farklı yaşam ortamları; başta su kuşları, memeliler ve sürüngenler olmak üzere çok zengin bir yaban hayatının barınmasına olanak sağlar. Lagün ile deniz arasındaki geniş kumullarda, çalılık alanlarda ve ormanda, yaban domuzu (Sus scrofa) ve çakal (Canis aureus) yaygın olarak görülür. Lagün kıyılarında ve eski nehir kollarının oluşturduğu küçük göllerin bulunduğu yerlerde, kuyruk süren (Herpetes ichneumon) yaygın olarak görülür. Bölge, bu türün Asya’daki dağılımının en batı kesimidir. Ayrıca saz kedisi (Felis chaus), porsuk (Meles meles), oklu kirpi (Hystrix indica), sivri fare (Crocidura suovales), çöl sıçanı (Meriones tristrami), tavşan (Lepus europaeus) ve tilki (Vulpes vulpes) alanda yaşayan diğer yaban türleri arasındadır. Akyatan kumullarına yeşil deniz kaplumbağaları yılda ortalama 800 defa yuvalama yapmak için çıkmaktadır. Bu çıkışların yaklaşık %40 ila %50’si yuvalama ile sonuçlanırken bir o kadarı da yuvasız çıkış olarak kalmaktadır. Yani bir kaplumbağa birden çok kez yuvalama yapmak için çıkmakta ancak sadece tek bir defa yuvalama yapmaktadır.

Akyatan, denizel ortama karadan giriş yapan plastiklerin birikim yaptığı sahillerden biridir. Her ne kadar herhangi bir turistik faaliyet olmasa da bu alanda yoğun bir kirlilik söz konusudur. Örneğin ortalama olarak 100 m2’ de 87 adet pet şişe ve 66 adet de plastik poşet bulunduğu daha önce yapılan araştırmalarda ortaya konulmuştur. Nadiren temizlendiği için bu sayının arttığı tahmin edilmektedir. Akyatan kumulları plastik kirliliğinin uluslararası boyutunu da gözler önüne seren bir kumuldur. Özellikle hâkim akıntı sistemleri Doğu Akdeniz ülkelerinin denize kontrolsüzce boşalttığı çöpleri, Asi ve Ceyhan nehirlerinden gelen çöplerle birlikte bu bölgeye taşımaktadır. Bunun yanında bölgedeki yoğun tarımsal faaliyet sonucu kontrolsüzce bırakılan tarımsal plastik atıklar da kumullara taşınmaktadır. Tüm bu çöpler kaplumbağaların yumurtlama yapmak için karaya çıkışları esnasında stres faktörü olmakta ve yumurtalama olayını sekteye uğratabilmektedir. Ayrıca Yuvalama dönemi boyunca, Akyatan Kumsalı’nda ağla balık avlayanlara ve kumsalda terk edilmiş bol miktarda balıkçı ağına da rastlanabilmektedir. Kumsalda terk edilen ağlar özellikle yavrular için büyük tehlike oluşturmaktadır. Bunun yanında diğer yaban hayvanları da bu çöplerden etkilenmektedir. Özellikle kuşlar daha küçük olan plastikleri yiyebilmekte bazı kuşlar ise daha büyük plastik atıklara ve terk edilmiş balıkçı ağlarına takılarak uçamaz hale gelmektedir. Benzer şekilde vaşak, tilki, tavşan, yaban domuzu ve kirpi gibi hayvanlar da yine bu plastiklerden etkilenmektedir.

 

0Shares
0 0