Türkiye’nin Güneydoğu Akdeniz Kıyılarında Yüzer Makro - Mega Deniz Çöplerinin Miktarları, Dağılımları, Kompozisyonları ile Yabancı-Yayılımcı Türlerin Taşınmasına Olan Etkilerinin Araştırılması

Proje Yürütücüsü: Prof. Dr. Cem ÇEVİK

Projenin Yürütüleceği Kurum/Kuruluş: Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi

Proje Özeti: Türkiye’nin Güneydoğu Akdeniz sahillerinde yüzer halde bulunan makro ve mega deniz çöplerinin miktarı, dağılımı, türleri incelenmektedir.. Ek olarak, yüzer makro ve mega çöplerin Türkiye denizlerine merkezi Akdeniz akıntısı yoluyla Suriye deniz sınırından (FA10, FA11, FA12) girdiği bölgeden alınacak makro ve mega çöpler üzerinde bulunan yapışıcı/tutunucu makrofouling türler araştırılacak ve bu çöplerin yabancı istilacı türlerin taşınmasında bir vektör olup olmadıkları incelenmektedir. 

Bu proje 123Y361 kodu  ve “Türkiye’nin Güneydoğu Akdeniz Kıyılarında Yüzen Makro – Mega Deniz Çöplerinin Miktarları, Dağılımları Kompozisyonları ile Yabancı-Yayılımcı Türlerin Taşınmasına Olan Etkilerinin Araştırılması” ismiyle TÜBİTAK tarafından desteklenmektedir.

Bu çalışmada, iki farklı örnekleme tipine (Pelajik ve Gözlem) göre çöp konsantrasyonları belirlenmiş ve iki örnekleme dönemi boyunca değişimleri incelenmiştir.

Pelajik örnekleme yöntemi ile elde edilen verilere göre, ilk dönemde çöp yoğunluğu 294.82 çöp/km² olarak ölçülürken, ikinci dönemde bu değer 379.33 çöp/km²‘ye yükselmiştir. Bu artış, pelajik ortamda çöp birikiminin ikinci dönemde arttığını göstermektedir.

Gözlem örnekleme yöntemine ait veriler incelendiğinde, ilk dönemde çöp konsantrasyonu 186.74 çöp/km² olarak belirlenmiş, ikinci dönemde ise 177.20 çöp/km²‘ye hafif bir düşüş göstermiştir. Bu sonuçlar, gözlem yöntemi ile belirlenen çöp miktarının nispeten daha düşük olduğunu ve zaman içinde azalma eğilimi gösterebileceğini düşündürmektedir.

Genel olarak değerlendirildiğinde, pelajik örnekleme yönteminde çöp konsantrasyonunun artış gösterdiği, gözlem yönteminde ise nispeten daha düşük seviyelerde seyrettiği gözlemlenmiştir. Bu farklılıklar, örnekleme yöntemlerinin farklı alanları ve süreçleri kapsamasından kaynaklanabilir. Çöp dağılımı ve birikim süreçlerini daha iyi anlamak için ileri dönemlerde ek çalışmaların yapılması önerilmektedir.